Insulineresistentie veroorzaakt mogelijk fibromyalgie

Ondanks de vele onderzoeken naar fibromyalgie (FM) zijn de oorzaken onbekend, waardoor er geen specifieke diagnose of therapie voor deze veelvoorkomende aandoening is. Onderzoekers aan de University of Texas Medical Branch (Galveston, Verenigde Staten) ontdekten echter dat de pijn van FM-patiënten drastisch vermindert met medicatie tegen insulineresistentie (IR). De veelbelovende resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in PlosOne.

Fibromyalgie is een van de meest voorkomende pijnstoornissen, met hoge zorgkosten tot gevolg. De geschatte wereldwijde prevalentie is 2,7% met een man-vrouwverhouding van 1:3. Ondanks de vele onderzoeken, is de oorzaak tot op heden onbekend. Eerdere studies hebben aangetoond dat IR de kleine bloedvaten in het brein aantast. Dit symptoom is ook aanwezig bij FM-patiënten, wat doet suggereren dat IR wellicht de onderliggende oorzaak is.

Drieëntwintig patiënten die waren doorverwezen naar een pijnspecialist voor de behandeling van wijdverspreide myofasciale pijn waren geïncludeerd in de studie. De patiënten voldeden aan de American College of Rheumatology-criteria voor FM, hadden geen andere aandoeningen en gebruikten geen medicijnen die verband hebben met IR. Van deze patiënten werd de geglyceerde hemoglobine A1c (HbA1c-)waarde van het bloed gemeten en vergeleken met de HbA1C-waarden van twee onafhankelijke controlegroepen. De controlegroepen kwamen uit twee andere studies en bestonden uit personen zonder diabetes. De patiënten kregen eerst alleen de standaardbehandeling en vervolgens kwam hier tweemaal daags 500 mg metformine bij. Aan de hand van de Numeric Pain Rating Scale werd de pijnscore van de patiënten gemeten tijdens de eerste afspraak, na de standaardbehandeling en na toediening van metformine.

Ondanks dat de HbA1c-waarden van de FM-patiënten binnen de normale waarden waren (≤ 5,6%), bleek er na een leeftijdsstratificatiecorrectie een significant verschil te zijn tussen de HbA1c-waarden van FM-patiënten en de controlegroepen (p < 0,0001 en p < 0,0002).
Behandeling met metformine resulteerde in een drastische afname van de pijnscore. De helft van de patiënten had na de behandeling geen pijn meer (een pijnscore van 0). Dit is een nooit eerder waargenomen verbetering als reactie op een FM-behandeling. Bij patiënten die enkel met de standaardbehandeling werden behandeld verbeterden de klachten ook, maar er waren geen pijnscores van 0 gemeten. Sommige patiënten reageerden zelfs alleen op metformine en niet op de standaardbehandeling.

De onderzoekers waren verbaasd dat eerdere onderzoeken deze simpele relatie niet hebben aangetoond. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de helft van de FM-patiënten HbA1c-waarden hebben binnen het normale bereik. In deze studie is deze waarde voor het eerst genormaliseerd naar de leeftijd van de persoon, wat nodig was om de verschillen tussen de patiënten en de controlegroep te kunnen zien.

Ondanks dat dit onderzoeksveld nog in de kinderschoenen staat, verwachten de onderzoekers dat de resultaten van dit onderzoek grote veranderingen zullen bewerkstelligen in de diagnose en behandeling van FM, met als bijkomend gevolg een besparing van enorme hoeveelheden zorgkosten en een daling van het aantal patiënten die afhankelijk zijn van pijnmedicatie.

Geschreven door: Lynn O’Callaghan

Bron: Pappolla MA, et al. PlosOne 2019; doi: 10.1371/journal.pone.0216079.