‘Chronische pijn is een ziekte op zich’

Een leuke en interactieve avond, zo omschrijft prof. dr. Frank Huygen de nascholing ‘De huisarts als pijnspecialist’ van najaar 2016, die op 13 juni 2017 in Nootdorp opnieuw georganiseerd wordt. In deze nascholing voor huisartsen was er aandacht voor de vraag wat pijn precies is. Er werd ook ingegaan op de mechanismen die zorgen voor pijn, de juiste behandeling en de organisatie van zorg rondom patiënten met pijn. En doordat de cursisten live vragen konden stellen, was het voor de sprekers meteen duidelijk waar voor huisartsen knelpunten lagen.

‘Het is best een uitdaging om je verhaal live in een keer goed weg te zetten,’ vertelt Huygen, anesthesioloog-pijnspecialist in het Erasmus MC, terugkijkend op de uitzending. ‘Maar ik denk dat er een goede interactie was.’ Onder leiding van moderator Martin Voerknecht, huisarts, Medisch Centrum Bussum Zuid, besprak Huygen samen met dr. Sjouke Schiere, anesthesioloog-pijnspecialist, ziekenhuis Tjongerschans, en eveneens lid van de projectgroep die de Zorgstandaard Chronische Pijn ontwikkeld heeft, de laatste stand van zaken rondom chronische pijn. En huisartsen blijken nog met veel vragen te zitten. ‘Eigenlijk was er in het curriculum voor artsen vrij weinig aandacht voor pijn’, laat Huygen weten. ‘En dat terwijl het een van de klachten is waarvoor patiënten het meest bij de huisarts komen.’ Maar chronische pijn kan ook best complex zijn, geeft hij aan. ‘Je hebt te maken met een oorzaak, mogelijke veranderingen in het zenuwstelsel onder invloed van de continuerende pijn en met beleving en gedrag van een patiënt. Chronische pijn kan een ziekte op zich worden.’

Anti-depressivum

Huygen geeft aan dat door een gebrek aan kennis onder artsen de behandeling van pijn vaak reflexmatig blijft. ‘Uit onderzoek bleek dat huisartsen bij de diagnose zenuwpijn in zeventig procent van de gevallen kozen voor een nonsteroidal anti-inflammatory drug (NSAID). Maar,’ zo vervolgt hij, ‘NSAID’s werken niet bij zenuwpijn. Zenuwpijn moet je behandelen met een antidepressivum of anti-epilepticum. Hier kregen we best veel vragen over.’ In de uitzending gaf Huygen dan ook een soort college over pijn. Hij ging in op vragen als: Wat is pijn? Wat is het verschil tussen normale pijn en pijn voortkomend uit een kapot zenuwstelsel? En wat zijn de therapeutische mogelijkheden?

Anderhalvelijnszorg

‘Omdat chronische pijn een complex probleem is, loopt de samenwerking tussen verschillende disciplines vaak moeizaam,’ vertelt Huygen. ‘Er kunnen ook veel verschillende specialismen bij betrokken zijn, van huisartsen tot fysiotherapeuten en van medisch specialisten tot sociaal geneeskundigen. De zorg is nu vooral georganiseerd rondom de specialist, maar moet veel meer rondom de patiënt georganiseerd worden.’ De grote vraag onder de cursisten was echter: wie gaat deze zorg organiseren? Een mogelijke oplossing wordt geopperd in de Zorgstandaard Chronische Pijn. Huygen: ‘De Zorgstandaard is soort handleiding voor hoe we tot zorgverbetering in de pijngeneeskunde kunnen komen. Hierin wordt gepleit voor anderhalvelijnszorg: zorg tussen de eerste en tweede lijn in.’ Hij geeft daarbij aan dat er al goede initiatieven van de grond komen, waarbij patiënten met chronische pijn in een georganiseerde anderhalvelijnszorg gezien worden. ‘Vanaf het begin wordt er beter richting gegeven aan de zorg. Zo voorkom je dat patiënten met hun klachten blijven rondzwemmen.’

Impact

Zelf probeert Huygen pijn zoveel mogelijk op de agenda te krijgen. ‘De impact die het hebben van chronische pijn heeft op de kwaliteit van leven en functionaliteit van patiënten, wordt fors onderschat’, aldus Huygen. ‘Pijn was altijd van iedereen en tegelijkertijd van niemand. Wellicht dat een nieuwe weg ingeslagen wordt met de implementatie van de Zorgstandaard en anderhalvelijnszorg.’

U kunt zich voor deze nascholing aanmelden, kijk voor meer informatie en de aanmeldlink op de website www.grunenthalnl.nu.

                                                                                                                                                                                          NL/PLX/17/04/0019