Dr. Jaap Deckers: ‘Cardiologische patiënten zijn vaak slecht geïnformeerd’

In de praktijk van

Jaap Deckers werkt als cardioloog in het Erasmus MC. Namens de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) is hij via het CVOI verantwoordelijk voor de opleiding van AIOSSEN en voor de nascholing van cardiologen. Met zijn medische studenten maakte hij zelf een studieboek. ‘Overdracht van kennis vind ik belangrijk.’

Dr. Jaap Deckers begon zijn carrière als cardioloog in de jaren tachtig. ‘Ik heb onder andere gewerkt in het inmiddels verdwenen Van Dam-Bethesda Ziekenhuis en in Amerika’, vertelt Deckers. Sinds ruim tien jaar is Deckers verbonden aan het thoraxcentrum van het Erasmus MC. Hier was hij onder andere betrokken bij het onderwijs aan medisch studenten.

Het ABC van de cardiologie

‘Voor een minor cardiologie in het derde studiejaar gebruikten we een boek dat door studenten van Harvard was ontwikkeld’, vertelt Deckers. ‘Dat boek had voornamelijk een pathofysiologische achtergrond. We wilden iets soortgelijks doen en toen heb ik samen met twaalf studenten geneeskunde het boek “ABC van de cardiologie” geschreven. Dat boek heeft een meer klinische insteek.’ Namens de NVVC is Deckers verantwoordelijk voor de opleiding van de AIOSSEN in Nederland en de nascholing van cardiologen. ‘Landelijk gaat dat vooral om het organiseren van de verplichte onderwijscursussen. Daar houd ik me als lid van het Consilium mee bezig, net als veertig andere cardiologen.’ Overdracht van kennis is erg belangrijk voor Deckers. ‘Mijn Nederlandse publicaties hadden vaak als doel om huisartsen wat bij te spijkeren binnen de cardiovasculaire geneeskunde. Sowieso denk ik dat samenwerking tussen cardiologen en huisartsen erg belangrijk is. Sinds kort is daar wat meer formele belangstelling voor.’

Risicofactoren

Recent verscheen er een publicatie in Global Heart over het Euroaspire-project, een groot Europees onderzoek naar trends in prevalentie en behandeling van risicofactoren van coronaire hartziekte. Deckers werkte mee aan dit onderzoek en aan de publicatie van de Nederlandse data in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NtVG). ‘Nederland was altijd niet best wat betreft roken’, vertelt de cardioloog. ‘Maar we zitten nu op het gemiddelde. De medicamenteuze behandeling van coronairlijden breidt uit. Mensen krijgen sterkere en meer medicijnen. Cholesterol behandelen is beter gelukt dan de bloeddruk. En er zijn nu minder nieuwe mensen met hart- en vaatziekten dan tien á twintig jaar geleden.’

Omdat de incidentie van coronairlijden afneemt, hebben de patiënten die nu ziek worden in het algemeen een ongunstiger risicoprofiel. ‘De mensen die je nu behandelt hebben bijvoorbeeld vaker diabetes of een hoge bloeddruk dan twintig jaar geleden, toen vrijwel iedereen hart- en vaatziekten kreeg. Dat maakt het lastig om de huidige resultaten met het verleden te vergelijken.’ Deckers denkt dat het zowel te danken is aan betere zorg als aan betere leefpatronen dat het aantal mensen dat aan hart- en vaatziekten overlijdt afneemt. ‘Dat zal zo’n beetje fifty-fifty zijn. Of misschien is het voor zestig procent te danken aan de leefstijl en veertig procent aan de behandeling.’

Preventie

Volgens Deckers is het altijd goed om nadruk te leggen op preventie en een gezonde leefstijl. ‘We moeten daar nog wel de goede modus in vinden. Volgens mij moet je tussen je zestigste en zeventigste echt actief bezig gaan houden met het beïnvloeden van cardiovasculaire risicofactoren. Heel veel vroeger denk ik niet, behalve dan bij rokers, die zitten in een andere categorie. Bij gezonde volwassenen wordt het bij mannen tussen de zestig en vijfenzestig en bij vrouwen tussen de vijfenzestig en zeventig allemaal wat concreter om behandelingen in te zetten. Bij specifieke risicogroepen moet je dat vroeger doen, maar dat zal bij de meeste mensen niet nodig zijn.’

Videoconsulten en educatie

De zorg is altijd in beweging en Deckers vraagt zich af of het huidige model, waarbij de cardiologische patiënt steeds langskomt voor controles, het meeste ideale model is. ‘Zolang het goed gaat met de patiënt zou hij wat mij betreft niet zo vaak naar de dokter te hoeven komen. Misschien zijn video-consulten een optie. Vaak vraag ik me af wat de meerwaarde is van routinecontroles bij patiënten die al goed behandeld zijn. Ik vraag me af of die uitgebreide controles (bloeddruk, ecg labwaarden etc) voor alle betrokkenen nou zo efficiënt zijn. Een concreet alternatief heb ik echter niet.’

Ook voorlichting van patiënten is een onderwerp dat Deckers bezig houdt. ‘Ik denk dat voorlichting aan patiënten heel belangrijk is. Je ziet toch dat patiënten vaak slecht geïnformeerd zijn. Het ontbreekt nogal eens aan basale kennis over gezondheid. Je leest weleens in de krant dat iemand aan “acuut” hartfalen is overleden, terwijl dat helemaal niet kan. Ik schat de medische kennis niet heel hoog in bij de gemiddelde Nederlander. Kennis over de schadelijke effecten van roken, of wat een bloeddruk precies betekent. Ik denk dat er op dat gebied nog veel winst valt te behalen.’

Door Michiel Hordijk

MedZine neemt met regelmaat een kijkje in de keuken bij een specialist en vraagt hem naar zijn visie op de zorg in zijn vakgebied.

Lees hier het artikel in Global Heart.

Lees hier het artikel in het NtVG over de Nederlandse data van het Euroaspire-project.

Tags: ,