Angela Maas: ‘De uterus bestaat niet voor de cardiologie’

Blogbijdrage

Binnen de cardiovasculaire zorg is de zoveelste geneesmiddelenoorlog uitgebroken, nu om de leidende positie binnen de NOAC’s (nieuwe orale anticoagulantia). Vanuit het verleden weten we dat het er veel toe doet wie de eerste op de markt is. Als je als eerste terrein hebt veroverd zit je goed. We hebben het gezien met de statines, de ACE-remmers, de ARB’s, infarct thrombolytica, plaatjesremmers, etc. Het risico op ongewenste bloedingen is de grootste vijand van antistollingsmiddelen en dat risico is groter bij vrouwen dan bij mannen.

Het heeft me verbaasd in deze nieuwe NOAC-wedloop dat nog nooit iemand gerept heeft over vaginale (uteriene) bloedingen. Sterker, ook in de FDA-rapporten wordt hier stelselmatig niet over gesproken. Tientallen meta-analysen en vergelijkende studies met vitamine K-antagonisten zijn er verschenen in de grote tijdschriften over bloedingsrisico’s, maar geen woord over uteriene bloedingen. Vrouwen zelf weten echter wel beter en zeker vrouwen die de veertig gepasseerd zijn. Myomen komen veelvuldig voor bij vrouwen op middelbare leeftijd en zijn de belangrijkste oorzaak van hevig (tussentijds) uterien bloedverlies. De uterus telt echter niet mee in de cardiologie, dat geldt overigens al langer in velerlei andere opzichten.

Op het spreekuur zie ik steeds vaker premenopauzale vrouwen met een ernstige anemie door hevig uterien bloedverlies bij gebruik van dubbele plaatsjesremmers, NOACs of vitamine K antagonisten. Dat geeft niet alleen vermoeidheidsklachten, maar is ook nog eens slecht voor de cardiale indicatie waarvoor deze bloedverdunners voorgeschreven zijn. Het indicatiegebied voor diverse vormen van antistolling is de afgelopen decennia toegenomen bij vrouwen op premenopauzale leeftijd (1). Hier zou in de cardiologische richtlijncommissies meer aandacht aan besteed moeten worden. Dat impliceert wel, dat vrouwen ook beter vertegenwoordigd moeten zijn in deze commissies dan nu het geval is en dat onderzoek met nieuwe geneesmiddelen meer doelgroepen moet includeren dan alleen de relatief gezonde blanke man van 62 jaar (2).

Referenties
1. Maas AHEM et al. Practice points in gynecardiology: Abnormal uterine bleeding in premenopausal women taking oral anticoagulant or antiplatelet therapy. Maturitas 2015; 82: 355-359.
2. Rolden HJA et al. Closing the information gap between clinical and postmarketing trials: the case of dabigatran. Eur Heart J Cardiovasc Pharmacother 2015; 1 :153–156.

Angela Maas is hoogleraar cardiologie voor vrouwen aan het Radboudumc

Bent u werkzaam in de gezondheidszorg en heeft u een scherpe pen? Dan zij wij op zoek naar u! Kijk hier voor meer informatie.